2
From the ‘Prodigal Son’ by Burkard Waldis. 29
29. Waldis was a Hessian, born about 1495, wno went to Riga in his youth, and there worked and suffered in the cause of the new Lutheranism. The Prodigal Son preaches the Lutheran doctrine of justification by faith. The selection is from the beginning of Act II, where the Prodigal, having lived some time with thieves and harlots, decides to return to his father.
Vorlorn Szohn
Ick seh vp erden hir keyn trost,
Dar mit ick werden mocht erlöst.
30. Edder = oder.
Wor ick my kere edder30 wende,
Dar ys kummer an allen endenn.
5
Vele dagelöner myn vader hefft,
31. Lefft = lebt.
32. All tho male = allzumal, ‘constantly.’
Der keyn ynn solcken kummer lefft31:
Sze hebbent all tho male32 guedt
Vnd hebben brodes ouerfloedt.
33. Auers = aber.
34. Erweruenn = erwerben, gewinnen.
35. Moeth = muss.
Auers33 ick mach hir keyn trost erweruenn,34
10
Ick moeth35 von grotem hunger steruenn.
Ick will my schicken ynn de sakenn
Vnd will my all thohand vpmakenn,
36. Moyge = Mühe.
Inn düsser moyge36 nicht lengher staenn.
Will hen tho mynen vader gaenn
15
Vnd spreken, vader, ick sy de mann,
37. Öuel = übel.
De dar hefft alsso öuel37 gedaenn,
Gesundiget ynn hemmel vnd vor dy,
38. Laeth = lass.
39. Entslaen = entschlagen; with reflexive object ‘to leave out of account.’
Dat laeth38 du nicht entgelden my.
Dat ick geheten was dyn Szohn,
20
Des will ick my nu gantz entslaen39;
Ick bin des namens yo nicht werdt,
Dat ick dyn szohn geheyten werde;
40. Gemeyn: here = ‘household.’
41. Blyue = bleibe.
Sunder nym my ynn dyne gemeyn,40
Make my als dyner dachlöner eynn.
25
Darumm blyue41 ick nicht lenger hir.
Vader
Dat ys myn Szohn, den ick dar seh.
42. Doet = tot.
Ick meynde, he hadde doet42 gewessenn:
Nu seh ick woll, he ys genessenn
Vnd leuet noch tho düsser stundt;
43. Idt = es.
44. Elende groet = Elend gross.
30
Idt43 bewegt sick myns herten grundt.
My yamert syn elende groet,44
Ick seh, he ys ynn groter noeth;
Ick kanss my werlich nicht entslaenn,
45. Ohm = ihm.
Ick moeth ohm45 vorwar entegen gaenn.
(Hir gengk de vader entegen demm vorlornn Szohn.)
46. Wes = sei.
35
Myn leue szoen, wes46 my willkomenn!
Ick hebbe dyne grote noedt vornommenn.
47. Vorbarmenn = erbarmen.
Vorwar, ick moet my dyner vorbarmenn.47
Kumm her, myn szohn, yn myne armenn,
Lech dynen mundt ann myne wanghenn,
40
Du schalst van my alle gnade erlangenn,
48. Vth = aus.
Vortruwe my dat vth48 hertzen grunde.
(Vorlorn Szohn veel nedder vor den Vader sprekende):
Ick seh wol, ick hebbe gnade fundenn.
Ach vader myn, vnd ick bin dey,
49. Nü = nie.
50. Tydt = Zeit.
51. Nha = nach.
De dy hefft willen volgen nü,49
45
All tydt50 dyn geboden wedderstreuet
Vnd nü nha51 dynen willen geleuet.
Ick hebbe gesundiget ynn ouermoedt,
Inn hemmel vnd vor dy, vader guedt.
52. Euen = eben; with kumpt = ‘befits.’
53. Genümbt = genannt.
54. Tho voren = zuvor.
55. Gesecht = gesagt.
56. Ehr wenn = früher als, bevor.
57. Toch hen wech = zog hin weg = hinwegzog.
De nahm my nicht mehr euen52 kumpt,
50
Dat ick mach werden dyn szohn genümbt.53
Du haddest ydt my tho voren54 gesecht,55
Ehr wenn56 ick van dy toch hen wech,57
Vnd hefft my gewarndt vor mynen schaden,
Ick wolde my ouers nicht laten raden.
55
Solcken kummer hefft keyn mynsch gesehn,
De my alleyne ys geschehn.
Darumm, dat ick nicht, wo ick denn scholde,
Dyns guden rades volgen wolde,
58. Straff, ‘discipline.’
59. Müg = Mühe.
Inn dyner straff58 nicht wolde leuenn,
60
Darumm hefft my leydt vnd müg59 vmmgeuen.
Vor myne sunde vnd myssethat
60. Quaedt = böse, schlecht.
Is ouer my gegan alle quaedt.60
Myn sunde bekenne ick all vor dy,
Bidde dy, vader, wes gnedich my;
61. Rowet = reuet.
65
Ick hebbe gesundiget, ydt rowet61 my szehr.