II
Jo. Pistorii Rerum familiarumque Belgicarum Cbronicon magnum. Francof. 1654. fol. p. 319. De chorisantibus.
Item Anno. Dn. MCCCLXXIV. tempore pontificates venerabilis Domini Joannis de Arckel Episcopi Leodiensis, in mense Julio in crastino divisionis Apostolorum visi sunt dansatores scilicet chorisantes, qui postea venerunt Trajectum, Leodium, Tungrim et alia loca istarum partium in mense Septembri. Et cœpit hæc dæmoniaca pestis vexare in dictis locis et circumvicinis masculos et fœminas maxime pauperes et levis opinionis ad magnum omnium terrorem; pauci clericorum vel divitum sunt vexati. Serta in capitibus gestabant, circa ventrem mappa cum baculo se stringebant circa umbilicum, ubi post saltationem cadentes nimium torquebantur, et ne creparentur pedibus conculcabantur, vel contra creporem cum baculo ad mappam duriter se ligabant, vel cum pugno se trudi faciebant, rostra calceorum aliqui clamabant se abhorrere, unde in Leodio fieri tunc vetabantur. Ecclesias chorisando occupabant, et crescebant numerose de mense Septembri et Octobri, processiones fiebant ubique, litaniæ et missæ speciales. Leodii apud Sanctam crucem scholaris servitor in vesperis dedicationis, cœpit ludere cum thuribulo, et post vesperas fortiter saltare. Evocatus a pluribus, ut diceret Pater noster, noluit, et Credo respondit in diabolum. Quod videns capellanus, allata stola conjuravit cum per exorcismum baptizandorum, et statim dixit: Ecce inquit, scholaris recedit cum parva toga et calceis rostratis. Dic, tunc inquit, Pater noster et Credo. At ille utrumque dixit perfecte et curatus est. Apud Harstallium uno mane ante omnium Sanctorum, multi eorum ibi congregati consilium habuerunt, ut pariter venientes omnes canonicos, presbyteres et clericos Leodienses occiderent. Canonicus quidam parvæ mensæ minister Simon in claustro Leodiensi apud capellam Beatæ virginis, in Deo confortatus, scalam projecit in collum unius, dicens Evangelium: In principio erat verbum, super caput ejus, et per hoc fuit liberatus, et pro miraculo statim fuit pulsatum. Apud S. Bartolomæum Leodii, præsentibus multis, cuidam alii exorcisanti respondit dæmon: Ego exibo libenter. Expecta, inquit presbyter, volo tibi loqui. Et postquam aliquos alios curasset, dixit illi, loquere tu personaliter et responde mihi. Tum solus respondit dæmon: Nos eramus duo, sed socius meus nequior me, ante me exivit, habui tot pati in hoc corpore, si essem extra, nunquam intrarem in corpus Christianum. Cui presbyter: Quare intrasti corpora talium personarum? Respondit: Clerici et presbyteres dicunt tot pulchra verba et tot orationes, ut non possemus intrare corpora ipsorum. Si adhuc fuisset expectatum per quindenam vel mensem, nos intrassemus corpora divitum, et postea principum, et sic per eos destruxissemus clerum. Et hæc fuerunt ibi a multis audita et postea a multis narrata. Hæc pestis intra annum satis invaluit, sed postea per tres aut quatuor annos omnino cessavit.